0
May 30, 2011 in all

AGGELOS DELIVORIAS

1.-Τι έχει προσφέρει το Μουσείο Μπενάκη στα 80 χρόνια της λειτουργίας του;

Η ερώτησή σας για να απαντηθεί θα απαιτούσε μια πραγματεία. Νομίζω εντούτοις πως η σημαντικότερη προσφορά του έχει να κάνει με το υπόδειγμα της λειτουργίας του. Με το γεγονός ότι μας επέτρεψε να συνειδητοποιήσουμε πως ανάμεσα στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα δεν θα έπρεπε να υπάρχουν διαχωριστικά όρια. Ότι δηλαδή μόνο όταν στη δομή ενός κράτους οι δύο αυτοί βασικοί άξονες συντίθενται συμπληρωματικά, μπορούν να υπάρξουν αποτελέσματα ευεργετικά για την πρόοδο και την προκοπή του τόπου.


2.-Μπορείτε να μου εξηγήσετε πώς κατορθώθηκε αυτό;

Χάρη στη διφυή υπόσταση του Ιδρύματος. Στο ότι μπορεί ως εθνικό κληροδότημα να υπάγεται στις δικαιοδοσίες του κράτους, την καθημερινότητά του όμως τη διέπουν οι κανόνες που καθορίζουν τη λειτουργία των Οργανισμών Ιδιωτικού Δικαίου. Τούτο προσγράφεται αποκλειστικά και μόνο στην ιδιοφυή πρόνοια του Αντώνη Μπενάκη να εξασφαλίσει νομικά το μέλλον του Μουσείου που ίδρυσε, προσφέροντάς το ως Οργανισμό Ιδιωτικού Δικαίου στο Ελληνικό Κράτος.


3.-Κατά τι ανανέωσε το Μουσείο Μπενάκη τις μουσειολογικές μας εμπειρίες;

Θα σημειώσω πρώτα ότι στη συνείδηση του κοινού εδραίωσε τη βεβαιότητα πως η πραγμάτωση κάθε υψηλού στόχου έχει ως απαραίτητη προϋπόθεση μια γενικότερη διάθεση συμμετοχής. Ότι οι αποδέκτες της προσφοράς ενός πνευματικού Ιδρύματος πρέπει να συναισθάνονται ως χρέος τους την ενίσχυση, τη συνδρομή, τη συμπαράσταση, την εξόφληση μ’ άλλα λόγια ενός μέρους τουλάχιστον απ’ όσα του οφείλουν. Με τον τρόπο αυτό κάθε μουσείο, αλλά και κάθε πνευματικό ίδρυμα μόνο ως προς τη συνάρτησή του με το κοινωνικό περιβάλλον μπορεί να εννοηθεί και να υπάρξει.


4.-Ποιες είναι κατά τη γνώμη σας οι πιο σημαντικές παρεμβάσεις του Μουσείου Μπενάκη στην ελληνική μουσειακή πραγματικότητα;

Πρώτη -και αξιολογικά- θα θεωρούσα την καθιέρωση ενός νέου υποδείγματος για ό,τι γενικά και αόριστα χαρακτηρίζεται ως μουσειακό ήθος. Σύμφωνα με τους κανόνες του ήθους αυτού οι πόρτες του Μουσείου παραμένουν σταθερά ανοιχτές σε Έλληνες και ξένους επισκέπτες, μελετητές, ερευνητές και πάσης φύσεως πνευματικούς και άλλους δημιουργούς. Ανοιχτές στις νεότερες γενιές και σε κάθε είδους ευφάνταστες συνάξεις που αποφορτίζουν και απελευθερώνουν τη διάθεση, πέρα από τις συμβατικότητες των απονεκρωμένων καθωσπρεπισμών και από τη φεουδαρχική νοοτροπία γηρασμένων απόψεων.

Σημαντική θεωρώ ακόμη τη γενικότερα πλέον αποδεκτή ιδέα ότι ένας μουσειακός οργανισμός, ανεξάρτητα από τα ειδικότερα ενδιαφέροντά του, πρέπει να υπηρετεί συνολικά την πνευματική και καλλιτεχνική ζωή του τόπου. Έτσι, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, το Μουσείο Μπενάκη δεξιώθηκε την ποίηση και την πεζογραφία, το θέατρο, τη μουσική και τον χορό, τη ζωγραφική και τη γλυπτική, την αρχιτεκτονική και τη φωτογραφία, το βιβλίο και τον επιστημονικό στοχασμό.

Οφείλω, τέλος, να υπογραμμίσω ότι το Μουσείο Μπενάκη υπερασπίστηκε μαχητικά την ενότητα του ελληνικού πολιτισμού, υπερβαίνοντας την παθογένεια των χρονικών του διακρίσεων σε αρχαιότητα και βυζαντινή περίοδο, νεότερους χρόνους και σύγχρονη εποχή. Ότι διακήρυξε τη συνέχεια και τη συνοχή του ελληνικού πολιτισμού με κύριο συστατικό την ελληνική γλώσσα, κάτι για το οποίο έχει μάλιστα κατηγορηθεί. Την προβολή της ενότητας του ελληνικού πολιτισμού με τις εκθέσεις, τις εκδόσεις, τα συνέδρια, τις ομιλίες και όσες άλλες εκδηλώσεις διοργανώνει, συμπληρώνει ωστόσο η τιμητική ανάδειξη του ισλαμικού πολιτισμού, στον οποίο έχει αφιερωθεί ένας αυτόνομος μουσειακός οργανισμός, κάτι καθόλου σύνηθες στον δυτικό κόσμο. Ανάμεσα στα αμέσως προσεχή σχέδια του Μουσείου συγκαταλέγεται η προβολή και άλλων ξένων πολιτισμών από την προκολομβιανή Αμερική, την Αφρική και την ανατολική Ασία.


5.-Σε ποιους ειδικότερα τομείς θεωρείτε ότι η συμβολή του Μουσείου υπήρξε καθοριστική;

Στην αναμετάδοση των μηνυμάτων που εκπέμπουν με τη σημασία του υλικού τους τα τρία εξαιρετικής σπουδαιότητας αυτονομημένα αρχεία, το ιστορικό, το φωτογραφικό και το αρχείο της νεοελληνικής αρχιτεκτονικής. Ακόμη στην προστασία και την προβολή του έργου δύο μεγάλων καλλιτεχνών, του γλύπτη Γιάννη Παππά και του ζωγράφου Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα, στους οποίους θα προστεθεί σύντομα ο επίσης έξοχος γλύπτης Μέμος Μακρής. Θα σημειώσω τη θεαματική ανάπτυξη της Βιβλιοθήκης χάρη στη συνδρομή του Ιδρύματος Ωνάση και την πολύτιμη κατάθεση των βιβλιοθηκών του Ζήσιμου Λορεντζάτου και του Αλέκου Αργυρίου. Θα υπενθυμίσω, τέλος, ότι πρώτο το Μουσείο Μπενάκη καθιέρωσε τον θεσμό των εκπαιδευτικών προγραμμάτων, ότι πρώτο εισήγαγε τη χρήση των νέων τεχνολογιών και της ηλεκτρονικής τεκμηρίωσης, καθώς και ότι κανένας άλλος μουσειακός οργανισμός δεν έχει να επιδείξει, ποσοτικά και ποιοτικά, μια ανάλογη εκδοτική δραστηριότητα.


6.-Τι προγραμματίζετε για το μέλλον;

Οι εργασίες στην Πινακοθήκη του Νίκου Χατζηκυριάκου- Γκίκα προχωρούν κανονικά και κατά το τέλος του 2011 θα είναι πλέον προσιτές στο κοινό όσες συλλογές εκτίθενται εκεί: το σπίτι, το εργαστήρι και οι δημιουργίες του καλλιτέχνη, οι Γάλλοι μεταϊμπρεσιονιστές ζωγράφοι του κληροδοτήματος της Λίτσας Παπασπύρου, η ελληνική πνευματική και καλλιτεχνική παραγωγή από το 1922 έως τις παραμονές του 1967. Ελπίζω μέχρι τότε να έχουν δρομολογηθεί και οι οικοδομικές εργασίες στο μέγαρο Κουλούρα του Παλαιού Φαλήρου για την εκεί έκθεση μιας μοναδικής συλλογής από παιδικά παιχνίδια. Μένει να ολοκληρωθεί το κτήριο της οδού Πειραιώς με τη συμπλήρωση του ελλείποντος τμήματος και την αποκατάσταση της προσόψεώς του. Μένει ακόμα να εκδηλωθεί έμπρακτα η ευγνωμοσύνη του Μουσείου Μπενάκη στη Μαρία Βαλαδώρου, η οποία του κληροδότησε την περιουσία της και τις συλλογές της.


7.-Πώς αντιμετωπίστηκαν ως τώρα οικονομικά τα εντυπωσιακά ανοίγματα του Μουσείου προς τους εκάστοτε νέους προσανατολισμούς;

Θα τονίσω πρώτα τη συμβολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ενισχύει κατά καιρούς συγκεκριμένα προγράμματα. Η επιτυχία όμως των στόχων του Ιδρύματος προσγράφεται αποκλειστικά στη Διοικητική του Επιτροπή, η οποία διαθέτει για την πραγμάτωσή τους όσα έσοδα αποφέρουν πολλές δωρεές και πολλά κληροδοτήματα, οι εισπράξεις από τα εισιτήρια, το πωλητήριο και το εστιατόριο. Για πολλά από τα έκτακτα έξοδα, τις περιοδικές εκθεσιακές και άλλες εκδηλώσεις, υπάρχει η στήριξη του Σωματείου των Φίλων του Μουσείου και ενός μεγάλου αριθμού χορηγών. Αυτά όμως δεν αρκούν για τη μισθοδοσία του προσωπικού και τις πάγιες, τις ανελαστικές δηλαδή δαπάνες. Το Μουσείο θα έπρεπε να επιχορηγείται με ένα ποσό μεγαλύτερο από το 20% που του εξασφαλίζει η ετήσια κρατική χορηγία. Γιατί τα 2 περίπου εκατομμύρια που δέχεται από το κράτος δεν καλύπτουν ούτε καν τις ασφαλιστικές εισφορές και τους φόρους των εργαζομένων στα εννέα του συνολικά τμήματα: στο κεντρικό και το κτήριο της οδού Πειραιώς, στο Ισλαμικό Μουσείο, στο εργαστήριο του Γιάννη Παππά και την Πινακοθήκη του Νίκου Χατζηκυριάκου Γκίκα, στα Φωτογραφικά, Ιστορικά και Αρχιτεκτονικά Αρχεία, στο Μουσείο των Παιχνιδιών και στα διάφορα Τμήματα των εργαστηρίων της Συντήρησης. Πρόκειται για 260 ανθρώπους, επιφορτισμένους με τη φύλαξη και την καθαριότητα, τη διοίκηση και την επιστημονική έρευνα, τη φροντίδα του κοινού και την προστασία των έργων της τέχνης και του πολιτισμού, οι οποίοι βεβαίως δεν είναι δημόσιοι υπάλληλοι.


8.-Με ποιο τρόπο πιστεύετε ότι θα ξεπεράσει το Μουσείο την κρίση που αντιμετωπίζουν σήμερα όλοι οι πολιτιστικοί οργανισμοί;

Εξαντλώντας τα αποθέματα των αντοχών και της υπομονής, της αισιοδοξίας, της μαχητικότητας, αλλά και της ευρηματικότητας που διαθέτει. Αναφέρομαι συγκεκριμένα στην επιτακτική πλέον ανάγκη να αναζητηθούν και να εφαρμοσθούν επαναστατικότερες καινοτομίες στην πολιτική του, κυρίως όμως να αναπροσανατολιστεί ριζικά η νοοτροπία του. Στις προσπάθειες που καταβάλλονται είμαι άλλωστε βέβαιος που θα έχουμε εξασφαλισμένη τη στήριξη της χορηγικής ευαισθησίας. Τη συνδρομή όλων όσοι πιστεύουν στη σημασία του έργου που επιτελείται, τη συμπαράταξη της κοινής γνώμης.

Άγγελος Δεληβορριάς
6.0/61vote
Voting statistics:
RatePercentageVotes
6100%1
50%0
40%0
30%0
20%0
10%0
Click to share thisClick to share this